Phương pháp điều trị cơ bản của xơ gan là liệu pháp hỗ trợ, phương pháp điều trị bảo vệ gan, còn phương pháp điều trị ăn uống là giúp cho bệnh nhân đạt được dinh dưỡng hợp lý và phong phú, điều chỉnh chức năng chuyển hóa do mất cân đối dinh dưỡng, thúc đẩy sự tái sinh và phục hồi tế bào gan.

1.Mục đích của phương pháp điều trị cân đối ăn uống

Cung cấp protein và vitamin đầy đủ sẽ thúc đẩy sự tái sinh và phục hồi tế bào gan, giúp cho trị liệu bằng thuốc dẫn đến hiệu quả nhất định.

2.Nguyên tắc của phương pháp điều trị cân đối ăn uống

   a.Proten đủ lượng

Protein trong thực phẩm có tác dụng bào vệ đối với gan, có thể thúc đẩy sự hồi phục và tái sinh những tế bào gan đã bị tổn thương. Lượng protein cung cấp từ 1-2g/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Proten đủ lượng

Đối với người bị tràn dịch màng bụng và phù thũng do acid oleic trong huyết tương quá thấp thì nên tăng cường dùng thực phẩm có protein cao. Nhưng khi chức năng gan bị suy yếu xuất hiện hôn mê gan thì lượng protein cung cấp phải được giảm bớt, tỷ lệ giảm bớt dựa vào quá trình biến hóa bệnh để tính toán xác định.

   b.Lượng vitamin thích hợp

Lượng vitamin thích hợp

Nguồn gốc để hấp thu vitamin là ở các loại rau, củ quả, thịt nạc, ngũ cốc và các loại trứng. Lượng vitamin phong phú có khả năng bảo vệ gan, thúc đẩy sự hồi phục tế bào gan, trong đó vitamin A, B, C, K, E,… đều rất quan trọng.

   c.Carbohydrate thích hợp

Carbohydrate có thể giúp tăng cường hàm lượng đường trong gan, thúc đẩy phục hồi tế bào gan. Trong gan có tồn tại đầy đủ lượng glucogen, có thể phòng ngừa sự tổn hại của chất độc đối với tế bào gan. Do đó người bị xơ gan nên dùng thực phẩm chứa đường cao, mỗi ngày có thể cung cấp khoảng 400g Carbohydrate. Nếu bệnh nhân không thể ăn nhiều, có thể uống bổ sung đồ ngọt như nước hoa quả, mức hoa quả nghiền nhỏ, mật ong, bột ngó sen đường,…

   d.Hạn chế thích hợp lượng chất béo hấp thu

Chất béo gây bất lợi cho bệnh gan, nếu háp thu lượng lớn có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ. Chất béo tích trữ trong gan có thể ngăn cản sự tổng hợp glucogen trong gan, làm cho chức năng gan suy giảm. Đồng thời vì gan có bệnh nên sự tiết dịch mật giảm thiểu, chất béo hợp thành quá nhiều dễ làm rối loạn chức năng tiêu hóa, dẫn đến tiêu hóa không tốt.

Hạn chế thích hợp lượng chất béo hấp thu

Nhưng chất béo quá ít thì không những ảnh hưởng đến sựu hấp thu những vitamin có tính tan trong mỡ mà còn hạ thấp khẩu vị của người bệnh. Cho nên, việc hạn chế chất béo cũng nên tùy người và tùy bệnh nhân để áp dụng, thông thường có thể chọn lựa loại dầu dễ tiêu hóa như bơ và dầu thực vật,… Lượng chất béo thu nạp mỗi ngày láy giới hạn không vượt quá 50g làm nguyên tắc.

   e.Ăn nhiều thực phẩm giàu choline

Như yến mạch, kê, bột mì trắng, sữa bò, cặn sữa, men,… những thực phẩm này có thể phòng ngừa sựu tích tụ mỡ trong gan, có tác dụng nhất định đối với việc phòng ngừa gan nhiễm mỡ và xơ gan.

   f.Chú ý lượng kẽm cung cấp

Người bị xơ gan thì mức độ kẽm trong huyết thanh hạ thấp, lượng kẽm bài tiết qua nước tiểu tăng cao, làm cho lượng kẽm trong gan hạ xuống, vì kẽm có tác dụng bảo vệ tế bào gan nên nhất định phải chú ý đến lượng kẽm cung cấp. Mỗi ngày lượng kẽm trong ăn uống không thấp hơn 15mg; trong các loại thực phẩm như cá, tôm, thịt heo nạc, thịt dê, thịt bò đều có chứa lượng kẽm khá cao.

Chú ý lượng kẽm cung cấp

3.Chọn lựa chất dinh dưỡng

Người bị xơ gan chủ yếu chọn dùng thực phẩm theo quy tắc ba cao một thấp: protein, carbohydrat và viatamin cao, còn chất béo thì thấp:

  • Chọn lựa protein phải ít nhưng tốt: trong bữa ăn mỗi ngày cần bổ sung 60-80g protein hiệu quả cao, có thể luân phiên ăn các loại thực phẩm có protein loại tốt khá lý tưởng như cá, thịt nạc, trứng gà, các loại sữa, sản phẩm từ đậu,…
  • Vitamin lấy rau củ quả tươi làm chủ: trong rau và trái cây tươi có chứa vitamin, khoáng chất và nguyên tố vi lượng phong phú như bắp cải, bông cải, cải trắng, rau chân vịt, đậu cô-ve, cà rốt, cam, quýt, táo,…
  • Carbohydrat lấy gạo mì làm chủ: thông thường lượng carbohydrate cần thiết mỗi ngày khoảng 400g, có thể bảo vệ và thúc đẩy sự tái sinh của tế bào gan. Nhưng khi chức năng gan bị tổn thương do xơ gan, dùng quá lượng dễ dẫn đến béo phì,mỡ trong máu cao, bệnh đái tháo đường, nên xem xét thận trọng bệnh tình để bổ sung và hạn chế thích hợp.