Gan là cơ quan lớn nhất trong cơ thể, thực hiện hàng trăm chức năng phức tạp. Bệnh gan là bất kỳ một rối loạn chức năng gan nào đó gây bệnh. Biết về các nguy cơ và triệu chứng của bệnh gan giúp chúng ta biết cách phòng và chữa bệnh gan.

1. Gan

Gan là cơ quan lớn nhất trong cơ thể, thực hiện hàng trăm chức năng phức tạp, bao gồm:

• Sản xuất mật cần thiết cho việc tiêu hóa thực phẩm, đặc biệt là chất béo.

• Lưu trữ thêm đường dưới dạng  glycogen, và sau đó chuyển đổi nó trở lại thành glucose khi cơ thể cần nó để giải phóng  năng lượng.

• Sản xuất yếu tố đông máu.

• Sản xuất axit amin bao gồm cả các chất được sử dụng để giúp chống lại nhiễm trùng.

• Việc chuyển hóa và lưu trữ sắt cần thiết cho quá trình sản xuất hồng cầu.

• Sản xuất cholesterol và các hóa chất khác cần thiết cho quá trình vận chuyển chất béo.

• Biến đổi các chất thải của quá trình chuyển hóa của cơ thể thành urê và được bài tiết qua nước tiểu.

• Chuyển hoá thuốc thành thành phần hoạt chất trong cơ thể.

Bệnh gan thường không gây bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào cho đến khi nó phát triển khá nặng và làm gan bị tổn thương.

2. Bệnh gan là gì?

Gan là cơ quan duy nhất trong cơ thể có thể dễ dàng thay thế tế bào bị hư hỏng, nhưng nếu lượng tế bào bị mất đi quá lớn, gan có thể sẽ không đáp ứng được nhu cầu của cơ thể.

Bệnh gan là bất kỳ một rối loạn chức năng gan nào đó gây bệnh. Gan có trách nhiệm đối với nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể và nếu nó trở thành bệnh hoặc bị tổn thương, mất các chức năng đó có thể gây ra thiệt hại đáng kể cho cơ thể.

Bệnh gan là một thuật ngữ rộng bao gồm tất cả các vấn đề tiềm năng gây ra cho gan làm nó không thực hiện được các chức năng được chỉ định. Thông thường, phải hơn 75% mô gan cần bị ảnh hưởng trước khi giảm chức năng xảy ra.

3. Các yếu tố nguy cơ bệnh gan

– Một số bệnh về gan có khả năng phòng ngừa được và có liên quan đến việc lựa chọn lối sống. Bệnh gan liên quan đến rượu là do tiêu thụ quá mức và là nguyên nhân gây ra bệnh gan phổ biến nhất.

– Viêm gan B là một bệnh nhiễm virus thường lây lan qua việc trao đổi chất lỏng của cơ thể (ví dụ như quan hệ tình dục không an toàn, dùng chung thiết bị chích ma túy không sử dụng ma túy, dùng thiết bị không tiệt trùng để xăm hoặc xỏ lỗ trên cơ thể).

– Bệnh di truyền có thể được chuyển gen từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ví dụ như bệnh Wilson (bất thường chuyển hóa đồng) và bệnh huyết sắc tố (quá tải sắt).

– Tiếp xúc với hóa chất có thể làm tổn thương gan bằng cách kích thích các tế bào gan dẫn đến viêm , làm giảm lưu thông mật qua gan (cholestasis) và tích tụ chất béo trung tính (steatosis). Các chất như steroid đồng hoá , vinyl chloride, và cacbon tetrachloride có thể gây ra ung thư gan.

– Sử dụng Acetaminophen (Tylenol) quá liều là một nguyên nhân phổ biến gây suy gan. Điều quan trọng là phải xem lại các hướng dẫn về liều dùng cho tất cả các loại thuốc mua tự do và yêu cầu hướng dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khoẻ hoặc dược sĩ của bạn về việc có thể dùng thuốc an thần một cách an toàn.

– Thuốc có thể gây kích ứng các mạch máu gan gây hẹp hoặc hình thành cục máu đông (huyết khối). Thuốc ngừa thai có thể gây huyết khối tĩnh mạch gan, đặc biệt ở người hút thuốc lá.

4. Các triệu chứng của bệnh gan

Các triệu chứng cổ điển của bệnh gan bao gồm:

• buồn nôn

• nôn mửa

• đau ở góc phần tư bên phải bụng

• vàng da ( vàng da đổi màu do nồng độ bilirubin tăng trong máu).

• mệt mỏi , yếu dần và giảm cân không kiểm soát cũng có thể xảy ra.

Tuy nhiên, vì có nhiều bệnh về gan, các triệu chứng có xu hướng đặc trưng chung cho các bệnh này đến khi bệnh vào giai đoạn cuối hoặc suy gan.

Những ví dụ về các triệu chứng bệnh gan do các điều kiện hoặc bệnh tật nhất định bao gồm:

• Một người bị sỏi mật có thể bị đau bụng ngay và nôn mửa sau khi ăn một bữa ăn chứa quá nhiều chất béo . Nếu túi mật bị nhiễm trùng, sốt có thể xảy ra.

• Bệnh Gilbert không có triệu chứng, chỉ phát hiện ngẫu nhiên khi xét nghiệm máu nơi mức độ bilirubin tăng nhẹ.

• Những người bị xơ gan sẽ phát triển các triệu chứng khi gan không hoạt động tốt. Một số triệu chứng liên quan trực tiếp đến hoạt động kém của gan để chuyển hóa chất thải của cơ thể. Những người có chức năng gan suy giảm làm giảm quá trình sản xuất protein cần thiết cho chức năng cơ thể và có thể ảnh hưởng đến chức năng đông máu, đặc điểm tình dục thứ cấp và chức năng não. Các triệu chứng xơ gan bao gồm:

  1.  dễ bầm (có thể xảy ra do sản xuất giảm các yếu tố đông máu)
  2.  muối mật có thể tích tụ trong da gây ngứa
  3.  gynecomastia hoặc vú mở rộng ở nam giới có thể xảy ra do sự mất cân bằng về kích thích tố giới tính; đặc biệt là tăng estradiol
  4. impotence ( rối loạn cương dương , ED ), tình dục kém và tinh hoàn co lại giảm do chức năng của hoóc môn giới tính giảm
  5. sự nhầm lẫn và lơ mơ có thể xảy ra nếu nồng độ ammonia tăng lên trong máu (ammonia là một chất thải được hình thành từ quá trình chuyển hóa protein và đòi hỏi phải có tế bào gan bình thường loại bỏ nó)
  6. cổ trướng (tích tụ dịch trong khoang bụng) xảy ra do lượng protein giảm
  7. sự lãng phí cơ có thể xảy ra do sản xuất protein giảm.

• Ngoài ra, sự tăng áp lực trong xơ gan ảnh hưởng đến dòng máu chảy qua gan. Áp lực tăng lên trong tĩnh mạch cửa dẫn lưu lượng máu đến gan chậm lại và các mạch máu sưng lên. Các tĩnh mạch bị sưng (dãn tĩnh mạch) quanh dạ dày và thực quản và có nguy cơ chảy máu.

Nguồn: Tổng hợp